Opis
W ostatnich dekadach obserwuje się niebywały wysyp rozmaitych publikacji o ludziach sławnych albo o „gwiazdach jednego sezonu”. Skłoniło
mnie to do przyjrzenia się zjawisku biografii jako formy pisarskiej. W książce skupiłam się na biografiach napisanych przez polskich autorów.
Moją pracę podzieliłam na trzy części. Część pierwsza zawiera przegląd ustaleń teoretycznych, które dotyczą pisarstwa biograficznego. Wybrane
i przeanalizowane teksty odzwierciedlają polską myśl teoretyczną w danym czasie oraz jej ewolucję. Zdecydowałam się na takie posunięcie,
ponieważ interesowały mnie szczególnie przykłady biografii polskich pisarzy opracowywane przez polskich autorów. Poddałam analizie propozycje
literaturoznawców z drugiej połowy XX wieku oraz z pierwszych dekad wieku XXI. Biografia przez wiele lat w myśli teoretycznej nie była uznawana za gatunek literacki; z czasem to stanowisko zaczęło się zmieniać. W końcu wyodrębniono poszczególne jej rodzaje, w których na
różne sposoby realizowany jest cel opisu czyjegoś życia.
W drugiej części publikacji przyjrzałam się polskiemu rynkowi książki. Nakreśliłam jego historię od samych początków aż do lat 2000. Przeprowadziłam kwerendy w wybranych jedenastu wydawnictwach. Celem moich badań i analiz było przedstawienie informacji o tym, jak wiele
biografii ukazało się od 2000 do 2020 roku i komu były poświęcone opublikowane pozycje. W tej części książki poruszyłam także problem
etyki biografa.
Część trzecia została zatytułowana O projekcie biografii Jana Józefa Szczepańskiego. Postanowiłam upomnieć się o tego wciąż pomijanego
przez biografów twórcę, który pisał ciekawie i poruszał problemy ważne i aktualne również dzisiaj. Moim celem było pokazanie, jak wiele różnego
rodzaju materiałów zostało poświęconych temu autorowi, a także udowodnienie, że niektóre, dotąd pomijane w badaniach wątki jego życia
zasługują na uwagę i wymagają omówienia. Istnieje niezwykle bogata baza rozproszonych źródeł związanych ze Szczepańskim; w książce
scharakteryzowałam je i zaproponowałam ich podział. Przyszły biograf powinien sięgnąć przede wszystkim po utwory literackie pisarza – ze
względu na ich walor autobiograficzny. Równie cennym źródłem dla badaczy życia i twórczości Szczepańskiego będą jego teksty publicystyczne
i zachowane wywiady, a ponadto opublikowany Dziennik, korespondencja oraz archiwalne materiały urzędowe. Istotnym punktem odniesienia dla przyszłego biografa będą też stosunkowo liczne opracowania naukowe.
